Web sitesi yaptırma maliyeti nelere bağlıdır?

Web sitesi yaptırmak tek bir hizmet değildir. Hazır bir şablonun markanıza göre doldurulması ile sıfırdan tasarlanmış ve yazılım gerektiren bir site farklı emek isteyen işlerdir. Fiyatlar bu yüzden yan yana konamaz. Önce hangi işin teklif edildiğini ayırmak gerekir.

Aşağıdaki tablo bir sınıflandırmadır. Fiyat içermez ve piyasada resmî bir ayrım olduğunu söylemez. Teklifteki iş tanımının hangi satıra düştüğünü görmeniz için hazırlanmıştır.

Beş sayfalık iki sitenin biri beş benzer metin sayfasından, diğeri bir ana sayfa, bir filtreli liste, bir detay şablonu ve bir form akışından oluşabilir. Sayfa sayısı aynıdır, tasarlanacak ve test edilecek şey aynı değildir. Maliyete bakarken sayfa yerine sayfa türü sormak daha doğru bir ölçüdür.

Siteyi yayına aldıktan sonra bir metni, bir fiyat satırını veya bir görseli kendiniz değiştirecek misiniz, yoksa her değişiklik için yazılımcıya mı yazacaksınız? Bu soru içerik yönetim sistemi, yani CMS ihtiyacını belirler. CMS bir site türü değil, içeriğin kodun dışında yönetilmesini sağlayan bir katmandır.

CMS kurmak ilk teklifte iş kalemi ekler. Karşılığında sonraki değişikliklerin maliyeti ve beklemesi azalır. Hangi alanların panelden değişeceği baştan yazılmazsa, panelde her şey değişebilir sanılır ve beklenti ile teslim ayrılır. Hangi bölümlerin sabit kaldığını da teklif cümlesine yazdırın.

Siteyi iki veya üç dilde yayınlamak, metni bir çeviri aracından geçirmek anlamına gelmez. Her dil için metin, başlık, açıklama ve iç bağlantı ayrı kurulur. Arapça gibi sağdan sola yazılan bir dil eklenecekse yerleşim de aynalanır ve her sayfa o yönde ayrıca test edilir. Google, farklı dil sürümlerini ayrı adreslerle sunmayı ve bu sürümleri birbirine hreflang ile bağlamayı anlatır.

Teklifte şunu ayırın: çeviriyi kim yapıyor, yazıyı yerel okurun gözüyle kim denetliyor, yeni bir yazı eklendiğinde her dil için kim güncelliyor. Bu üçü yazılmıyorsa dil sayısı yalnızca arayüzde görünür, içerikte tutarsızlık doğar.

Form bildirimi, takvim, ödeme, CRM, e-posta listesi veya harita gibi dış bir hizmeti siteye bağlamak çoğu zaman tek bir satırla teklife girer. Oysa bağlandığı hizmetin kuralı, kotası ve değişimi artık sitenin işidir. Hizmet bir arayüzü değiştirdiğinde veya bir ayarı kaldırdığında bağlantının kırılması mümkündür.

Her entegrasyon için dört şey sorulur: veriyi kim sahipleniyor, hesap kimin adına açılacak, hata olduğunda kim bildirim alıyor, hizmet kapanırsa ne olur. Cevabı olmayan entegrasyon, teklifte düşük bir kalem gibi görünür ve yayından sonra pahalı bir iş olur.

Site yayına girdiğinde iş bitmez. Alan adının yenilenmesi, sitenin çalıştığı sunucu veya barındırma hizmeti, güvenlik sertifikası ve yazılım güncellemeleri bir süre sonra birinin sorumluluğunda olmalıdır. MDN alan adını ve web sunucusunu sitenin ayrı katmanları olarak anlatır. Her biri ayrı bir sözleşmeye ve ayrı bir yenileme tarihine bağlı olabilir. web.dev, HTTPS'nin siteyi hem korumak hem de tarayıcıların güvensiz uyarısını önlemek için gerektiğini yazar.

Teklifte şu sorulara cevap arayın. Alan adı kimin adına kayıtlı. Barındırma hesabını kim yönetiyor ve erişim bilgisi kimde. Yedek alınıyor mu, nerede tutuluyor. Güncelleme ve güvenlik takibi bu işin içinde mi, yoksa ayrı bir bakım düzeni mi gerekiyor. Bu soruların cevabı 'sonra konuşuruz' ise maliyet henüz belli değildir. Yalnızca ertelenmiştir.

Bakım düzeni her zaman gerekmez. Küçük ve nadiren değişen bir siteyle, sürekli yeni içerik ve işlev eklenen bir site aynı ilgiyi istemez. Önemli olan, ihtiyacın baştan yazılı olmasıdır.

Teklifin kalitesi, ona verilen bilginin kalitesine yakındır. 'Bir web sitesi istiyoruz' cümlesi üç farklı işe uyar ve üç farklı fiyat doğurur. Aşağıdaki maddeler tamamlandığında karşınızdaki firma aynı şeyi fiyatlar ve teklifler gerçekten karşılaştırılabilir hale gelir.

Hangi maddenin cevabı yoksa bunu saklamayın, teklifte açık bırakın. Eksik kalan bilgi sonradan ek iş olarak geri döner. Mobil cihazlarda düzgün çalışma ayrıca istenecek bir özellik değil, Google'ın mobil öncelikli dizinlemede siteyi okuma biçiminin gereğidir. Bu beklentiyi teklife eklemeniz gerekmez, ancak teslimde nasıl test edileceğini sormanız yerindedir.

Bu yazının bilerek yapmadığı şey bir rakam vermektir. Rakam, yukarıdaki kalemlerin her biri belli olduktan sonra anlam taşır. Önce kapsamı yazdıran, sonra fiyat söyleyen bir teklif, rakamı ilk söyleyen ve kapsamı sonradan açan bir tekliften okunması daha kolaydır.

N2 Creative olarak site ve yazılım işlerinde ilk adımın bu listeyi birlikte netleştirmek olduğunu düşünüyoruz. Hızlı açılan, her ekranda okunan bir sitenin neye benzemesi gerektiğini ise kurumsal web sitesi kontrol listesinde ve sitenin neden yavaş açıldığını anlatan yazıda ayrıca ele alıyoruz.